Butun dunyoga mashhur bo‘lgan haqidagi afsonalar ham aynan kelt (boshqa hududlardagi kabi britt va valliy) epik ijodiga borib taqaladi.
Qahramonlarning hayoti ma'lum bir taqiqlar (geis) bilan bog'liq bo'ladi. Ushbu taqiqlarning buzilishi muqarrar fojia yoki o'limga olib keladi. 5. Tarixiy ahamiyati
Bu turkum Irlandiyaning shimolidagi Olster qirolligi va uning qahramonlari haqida. Markaziy obraz – Kuxulin (Cú Chulainn). U keltlarning "Axillesi" hisoblanib, g‘ayritabiiy kuch va jangovar jazavaga tushish xususiyatiga ega.
Celtic epic material is traditionally organized into three great cycles, primarily preserved in Old and Middle Irish (the largest surviving Celtic literary corpus). kelt xalqlari epik ijodi
) — g‘ayritabiiy kuchga ega bo‘lgan afsonaviy jangchi. Asosiy saga: "Kualngelik buqaning o‘g‘irlanishi" ( Táin Bó Cúailnge
" to'plamidir. Unda kelt mifologiyasining qadimiy qatlamlari, sehrli sarguzashtlar va keyinchalik butun dunyoga mashhur bo'lgan Qirol Artur haqidagi ilk afsonalar o'rin olgan. 4. Kelt eposining o'ziga xos xususiyatlari
Ammo 19–20-asrlarda Kelt uyg‘onish davri (Irish Literary Revival) – Uilyam Batler Yeats, Lady Grekoriya, J.M. Sing aynan kelt epikasiga murojaat qilib, zamonaviy drama va she’riyatni yaratdilar. Keyinchalik orqali kelt epik qahramonlari butun dunyoga tarqaldi. Butun dunyoga mashhur bo‘lgan haqidagi afsonalar ham aynan
Uels eposi Irland eposiga nisbatan keyinroq yozma ravishda qayd etilgan, lekin ildislari qadimgi Kelt mifologiyasidan olingan. Bu yerda eng mashhur asarlar:
Kelt xalqlari Yevropa tarixida o‘ziga xos boy madaniyat, til va san’at merosini qoldirgan eng qadimgi xalqlardan biridir. Ularning ma’naviy dunyosini, dunyoqarashini va qahramonlik tariqasini tushunishda epik ijodi, ya’ni doston va miflari beqiyos ahamiyatga ega. Keltlar o‘z yozuviga ega bo‘lsa-da (masalan, ogam yozuvi), ularning adabiyoti va mifologiyasi asrlar davomida og‘izdan og‘izga, avloddan avlodga o‘tib kelgan. Keyinchalik, o‘rta asrlarda xristian rohiblari tomonidan qog‘ozga tushirilgan bu asarlar jahon adabiyoti xazinasini boyitdi.
Elian yo‘l chetida tosh ustida o‘tirgan, ko‘zlari yulduzdek porlovchi bir qariya — Bardni uchratdi. Bardning qo‘lida kumush nay bo‘lib, undan chalinayotgan kuy shunchalik jozibali ediki, hatto shamol ham uni eshitish uchun to‘xtab qolgandek edi. U afsonaviy jangchi boʻlib
afsonalarining shakllanishiga ulkan ta’sir ko‘rsatgan. Ularning asarlarida tabiat kuchlariga bo‘lgan ehtirom, vatanparvarlik va o‘limdan qo‘rqmaslik kabi g‘oyalar ustuvorlik qiladi. Worldly Journals
Bugun “Kelt epik ijodi” deganda, biz nafaqat adabiyot tarixini, balki inson ruhining eng go‘zal va eng fojiali uchishlarini o‘rganamiz. Va ehtimol, shamol esgan sari Irlandiyaning mistik tepaliklarida baribir bardlarning arvohlari o‘zlarining o‘lmas qo‘shiqlarini kuylashda davom etadilar.
"Mabinogion" dostonlarida sehrgar va xudolar (Puyll, Branven, Manavidan, Llyr) dunyosi, qahramonlik sayohatlari va qadimgi Britaniya tabiati go‘zal tasvirlangan. Shuningdek, ushbu to‘plamda keyinchalik butun Yevropaga tarqalgan Qirol Artur haqidagi afsonalarning ilk kurtaklari ham joy olgan. Kelt epik ijodining o‘ziga xos xususiyatlari
Ushbu tsiklning markazida Irlandiyaning shimoliy qismi – Olster (Ulster) va uning buyuk qahramoni turadi. Bu davr hikoyalari asosan urush va jangchilik sharafiga bagʻishlangan. Ular qirolicha Medb boshchiligidagi Konnaxt qirolligining Olsterga hujumi va ulkan sigir egalik qilish uchun boshlangan urushni tasvirlaydi. Ushbu tsiklning eng mashhur va markaziy asari yuqorida tilga olingan “Táin Bó Cuailnge”dir. Kú Chulainn obrazi kelt xalqining milliy idealini – jasorat, olijanoblik va fidoyilikni oʻzida ifodalaydi. U afsonaviy jangchi boʻlib, yolgʻiz oʻzi butun Olster qoʻshinini himoya qilishga qodir.